Asansör Montajı Nasıl İşler? Süreç, Süre ve Gerekli Belgeler
Projeden tescile kadar yeni asansör montajının adımları, süreyi belirleyen etkenler ve teslimde istenmesi gereken belgeler.

Yeni bir binada asansör, inşaatın sonunda takılan bir donanım gibi görünür; oysa süreç çok daha erken başlar. Kuyu ölçüleri, makine yerleşimi ve elektrik beslemesi mimari projeyle birlikte belirlenir. Montaj ise ancak onaylı projeye göre yapılabilir.
Bu yazıda müteahhitler ve bina yöneticileri için asansör montajının adımlarını, süreyi neyin belirlediğini ve teslimde hangi belgelerin istenmesi gerektiğini mevzuata dayanarak özetliyoruz.
Montajdan önce: proje ve sözleşme
Asansörlerin Tasarımına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ, yeni binalarda sırayı belirler. Önce binada kaç asansör gerektiğini gösteren trafik hesabı yaptırılır. Ardından asansör yaptırıcısı ile asansör monte eden arasında, tarafların hangi işi üstlendiğini ayrıntılı gösteren bir proje ve montaj sözleşmesi yapılır.
Asansör yaptırıcısı, yeni binada inşaatı kendi adına yapan ya da sözleşmeyle devreden yapı sahibidir; mevcut binada ise bina sorumlusudur.
Monte eden, avan projeyi hazırlar ya da hazırlatır ve bu proje mimari proje çizilmeden önce yaptırıcıya veya mimara verilir. Binanın tasarımı ruhsat makamınca onaylandıktan sonra uygulama projesi hazırlanır ve montaja başlanmadan önce ruhsat makamına sunulur. Montaj bu projeye göre yapılır.
Projenin ayrıntılarını asansör projelendirme yazımızda anlattık. Proje hizmetimizin kapsamı için asansör projelendirme sayfasına bakabilirsiniz.
Montaj adım adım
Her binanın koşulu farklı olduğu için sıra küçük farklılıklar gösterebilir. Elektrikli bir asansörün montajı genel olarak şu aşamalardan geçer.
1. Kuyunun kontrolü
Montaj ekibi işe başlamadan önce kuyunun, kuyu dibinin ve varsa makine dairesinin uygulama projesindeki ölçülere uyup uymadığını yerinde kontrol eder. Kuyuda kalan inşaat artıkları, eksik kat boşlukları ya da ölçü farkları bu aşamada ortaya çıkar. Ölçüye uymayan bir kuyu sonraki bütün adımları etkiler; düzeltme montajdan önce yapılmalıdır.
2. Rayların yerleştirilmesi
Kabin ve karşı ağırlık rayları kuyu duvarlarına konsollarla sabitlenir. Rayların düzgün hizalanması, asansörün sessiz ve sarsıntısız çalışmasının temelidir.
3. Makine, kabin ve kapılar
Makine projede belirtilen yere yerleştirilir, kabin karkası kuyuda kurulur, kabin ve kat kapıları takılır. Halatlı asansörlerde askı sistemi ve karşı ağırlık, hidrolik asansörlerde ise piston ve pompa ünitesi bu aşamada monte edilir.
4. Kumanda ve elektrik
Kumanda panosu bağlanır, kuyu ve kabin kabloları çekilir, kuyu aydınlatması yapılır. Tebliğe göre avan projede asansör için ana dağıtım tablosundan ayrı bir kolon hattı öngörülür. Bu hattın montaja başlamadan hazır olması işi hızlandırır.
5. Güvenlik donanımı, ayar ve testler
Kapı kilitleri, hız regülatörü, fren sistemi ve tamponlar gibi güvenlik aksamının çalışması kontrol edilir. Asansör yük altında denenir ve ayarları yapılır.
Uygunluk beyanı ve CE işareti
Asansör Yönetmeliği'ne göre asansörün tasarımının, imalatının, montajının ve testinin temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygunluğundan monte eden sorumludur. Monte eden teknik dosyayı hazırlar, uygunluk değerlendirmesini yapar ya da yaptırır, AB uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini iliştirir.
CE işareti, asansör piyasaya arz edilmeden önce her kabine iliştirilir. Teknik dosya ve uygunluk beyanı, asansör piyasaya arz edildikten sonra on yıl saklanır.
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne göre asansörün teknik özellikleri, tesis planları, elektrik devre şemaları ve asansör kayıt defteri de monte eden tarafından sağlanır. Kayıt defterine asansörün kimlik numarası, piyasaya arz ve tescil tarihleri yazılır. Bina sorumlusu dolan defterleri asansörün kullanım ömrü boyunca saklar.
İlk periyodik kontrol ve tescil
Montajı biten asansör, tescil edilmeden önce ilk periyodik kontrolden geçer. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre bu kontrol, ilgili idareyle protokolü bulunan A tipi muayene kuruluşunca, yaptırıcının başvurusundan itibaren on beş gün içinde yapılır. Kontrolü yaptırma sorumluluğu ve ücreti yaptırıcıya aittir.
Kontrolde monte eden ya da yetkili servisi hazır bulunur. AB uygunluk beyanı, onaylanmış kuruluş belgesi, onaylı avan ve uygulama projesi ile yük kalibrasyon raporu gibi belgeleri sunar.
Yeşil etiket alamayan asansör tescil edilmez. Yeşil etiketli kontrolden sonra monte eden, asansörün piyasaya arzından itibaren altmış gün içinde ilgili idareye tescil başvurusu yapar. Bu adımın belgelerini asansör ruhsatı (tescili) yazımızda ayrıca anlattık.
Montajın süresini neler belirler?
Montaj süresi binadan binaya değiştiği için tek bir rakam vermek doğru olmaz. Süreyi en çok şu etkenler belirler:
- Kuyunun ve makine dairesinin projeye uygun ve temiz teslim edilmesi
- Durak sayısı, asansörün tipi ve kabin ile kapı seçimleri
- Asansör kolon hattının ve şantiye elektriğinin hazır olması
- Malzemenin tedarik süresi, özellikle özel ölçü kabin ve kapılarda
- Binadaki sıva, boya ve zemin işlerinin asansör işleriyle çakışması
- İlk periyodik kontrol için muayene kuruluşuna yapılan başvurunun zamanlaması
Bizden montaj teklifi aldığınızda süre, bina yerinde görüldükten sonra teklifte yazılı olarak belirtilir.
Sözleşmede nelere dikkat etmeli?
- Proje, montaj, ilk periyodik kontrole hazırlık ve tescil başvurusunun kimde olduğu açıkça yazmalı.
- Asansörün beyan yükü, beyan hızı, durak sayısı ve tahrik türü belirtilmeli. Tescilde kullanılan faturada da bu bilgiler yer alır.
- Yönetmeliğe göre asansör, piyasaya arz tarihinden itibaren en az üç yıl garanti kapsamındadır. Garanti süresinde değiştirilen parçalar için en az iki yıl garanti verilir.
- Garanti belgesindeki azami tamir süresi on beş günü geçemez; tamirde geçen süre garanti süresine eklenir.
- Teslim edilecek belgeler listelenmeli: AB uygunluk beyanı, garanti belgesi, kayıt defteri ve bakım için gereken teknik bilgiler.
Teslimden sonra: bakım
Asansör kullanıma başladıktan sonra ayda en az bir kez bakım yapılır. Garanti süresi boyunca bakımı, bina sorumlusu başka bir firmayla sözleşme yapacağını bildirmedikçe asansörü monte eden firma ya da yetkili servisi yapar. Garanti süresinde başka bir firmayla bakım sözleşmesi imzalanırsa monte edenin garanti yükümlülükleri sona erer.
Bu yüzden bakım firması seçimini garanti koşullarıyla birlikte düşünmek gerekir. Bakımın kapsamı için asansör bakımı sayfamıza bakabilirsiniz.
Yıllar içinde periyodik kontrolde çıkan eksikler asansör revizyonu ile giderilir. Kumanda, kapı ya da kabin gibi ana parçaların yenilenmesi ise modernizasyon kapsamına girer. Eski bir binaya sonradan asansör eklemeyi düşünüyorsanız binaya asansör zorunluluğu yazımızdaki kurallara göz atın.
Yeni binanız için montaj planlıyorsanız asansör montajı sayfamızdan kapsamı inceleyebilir, keşif ve yazılı teklif için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Asansör montajını ne zaman planlamak gerekir?
Mimari proje çizilmeden önce. Tebliğe göre avan proje mimari projeden önce yaptırıcıya ya da mimara verilir ve mimar binayı buna göre tasarlar. Kuyu ölçüleri bu aşamada belirlendiği için asansör firmasıyla inşaatın başında görüşmek, sonradan çıkacak ölçü sorunlarını önler.
Asansörü kim monte edebilir?
Asansörün tasarımından, imalatından, montajından ve piyasaya arzından sorumlu olan asansör monte eden. Uygunluk değerlendirmesini yapan ya da yaptıran, AB uygunluk beyanını düzenleyen ve CE işaretini iliştiren de odur. Sözleşmeden önce firmanın bu sorumlulukları üstlendiğini ve tescil için istenen belgeleri sağlayabildiğini sorun.
Tescil başvurusunu kim yapar?
Asansörü piyasaya arz eden monte eden, piyasaya arz tarihinden itibaren altmış gün içinde ilgili idareye başvurur. İlk periyodik kontrolü yaptırılmayan ve yeşil etiket almayan asansör tescil edilmez.
Montaj ne kadar sürer?
Kuyunun hazır olmasına, durak sayısına, asansör tipine, malzeme tedarikine ve binadaki diğer işlere göre değişir. Bu yüzden süreyi binayı gördükten sonra teklifte yazılı olarak veriyoruz.
Yeni asansörün garantisi ne kadardır?
Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne göre en az üç yıl, piyasaya arz tarihinden itibaren. Garanti süresinde değiştirilen parçalar en az iki yıl garanti edilir; azami tamir süresi on beş günü geçemez ve tamirde geçen süre garantiye eklenir.
Garanti süresinde bakım firmasını değiştirebilir miyiz?
Bina sorumlusu başka bir monte eden ya da yetkili servisle bakım sözleşmesi yapabilir. Ancak bu durumda asansörü piyasaya arz eden firmanın garanti yükümlülükleri sona erer.



